2009-07-16

Historia

Kameduli to mnisi benedyktyńscy realizujący ideały reformy zapoczątkowanej przez Romualda z Rawenny. Nazwa pochodzi od Campo di Maldoli, (Campus Maldoli), czyli Pola Maldolego położonego w dolinie w pobliżu Arezzo, gdzie, według tradycji, Romuald z Rawenny wybudował pierwszy monaster i pustelnię. Od skrótu nazwy tej doliny, powstała nazwa miejscowości, Camaldoli i nazwa mnichów pustelników.

Opactwo benedyktyńskie w Camaldoli grupowało dwa rodzaje mnichów; cenobitów żyjących wspólnie w położonym u stóp góry monasterze i eremitów, zamieszkujących usytuowane na zboczu góry domki pustelnicze. Obie grupy mnichów podlegały opatowi i prowadziły wspólne życie liturgiczne, tzn. mieli wspólną mszę świętą i wspólny brewiarz.

Na tym etapie rozwoju kameduli nie stanowili jeszcze odrębnego zakonu, byli ugrupowaniem pustelniczym w łonie benedyktynów. Dopiero po śmierci Romualda z Rawenny (907-1027), papież Aleksander II (1061-1073) w roku 1072 wyodrębnił kamedułów z benedyktynów tworząc w ten sposób nowy zakon.

Na przełomie XIII i XIV wieku rozpoczęły się w łonie nowego zakonu podziały na kongregacje. W wieku XVI powstała Kongregacja Zgromadzenia Pustelników Kamedułów Góry Koronnej, grupująca tylko eremitów. W pustelniach tej Kongregacji zniknął sytuowany w podnóża góry klasztor, a tym samym zmieniła się urbanistyka zespołu pustelniczego. Budynki gospodarcze zostały wysunięte przed kościół, a domku pustelnicze za kościół, ustawione w szeregach lub rozproszone na zboczu góry. W niektórych pustelniach, gdy ukształtowanie terenu tego wymagało, przeprowadzano przez obszar pustelni otoczoną murem drogę dojazdową zwaną zwyczajowo szyją. W Polsce spotykamy ją na Bielanach krakowskich, w Rytwianach i w Bieniszewie.

W drugiej połowie XVII wieku istniało pięć odrębnych kamedulskich kongregacji, a w
wieku XIX zakon był podzielony na trzy kongregacje:

  • Kongregacja Kamedulska Zakonu Świętego Benedykta z domem generalnym w Camaldoli, grupująca wspólnoty złożone z cenobitów i eremitów,
  • Kongregacja Pustelników Kamedułów Góry Koronnej z domem generalnym we Frascati, grupująca wspólnoty złożone tylko z eremitów,
  • Kongregacja Kamedułów Cenobitów, grupująca wspólnoty złożone tylko z cenobitów

Do naszych czasów dotrwały dwie Kongregacje: Kongregacja Kamedulska Zakonu św. Benedykta z domem generalnym w Camaldoli i Kongregacja Pustelników Kamedułów Góry Koronnej z domem generalnym w Frascati, z której przybyli kameduli do Polski.