2009-07-16

Kompleks klasztorny

Kompleks klasztorny Pustelni Złotego Lasu składał się z murów zewnętrznych i wewnętrznych, zabudowań gospodarczych, kościoła, ogrodów i 16 domków pustelniczych.

Pustelnia Złotego Lasu
Usytuowana na niewielkim wzniesieniu Pustelnia Złotego Lasu otoczona była murem klauzurowym zewnętrznym – oddzielającym teren całej Pustelni od otaczającego ją lasu, i murem wewnętrznym – dzielącym jej teren na poszczególne obszary użytkowe.

Makieta
Klasztor posiadał dwa rodzaje klauzury: kościelną (papieską) i statutową (zakonną). Od strony zewnętrznej do klauzury zakonnej przez trzy bramy („Modliwy, Milczenia i Samotności”) prowadziła otoczona murem klauzurowym droga, zwana potocznie „szyją”.

Na teren klauzury zakonnej mieli prawo wchodzić pracownicy cywilni, fundator i jego męscy potomkowie, a także w niektóre dni interesanci, oraz wszyscy wierni (w tym kobiety). W przypadku Eremu Rytwiańskiego te dni przypadały kolejno 19 czerwca, 25.03. i 15.08. Teren klauzury kościelnej obejmował pomieszczenia gospodarcze okalające placyk przykościelny w
Plan Pustelni
kształcie podkowy, kościół oraz ogrody użytkowe.

Zabudowania gospodarcze, w kształcie kołnierza, mieściły kolejno: w skrzydle północno-zachodnim: dom gościnny z refektarzem, przeznaczony dla rodziny i gości fundatora. Następnie od strony dziedzińca cele gościnne, a od strony zewnętrznej pomieszczenia gospodarcze ogrodnika i sadownika. Kolejno patrząc od bramy: cele furtiana i administratora, biuro i magazyny szafarza. W skrzydle południowym, w części, z której do czasu odbudowy pozostały tylko fundamenty, mieściła się apteka zielarska, kuchnia, refektarz dla kamedułów, refektarz dla gości klasztoru i celka kucharza. W dalszej części umieszczono studnię i refektarz, a na samym końcu była infirmeria i cele mieszkalne dla kamedułów nie mających święceń kapłańskich, nazywanych wówczas braćmi konwersami.

Domki pustelnicze
Plan domku pustelniczego
Klauzura papieska obejmowała teren ścisłego eremitorium - część kościoła (z bocznymi wejściami) oraz16 domków pustelniczych z przyporządkowanym do każdego z nich małym ogrodem. Domki te były uszeregowane w czterech rzędach, przedzielonych alejami prowadzącymi do kościoła. Przed każdym domkiem od strony wejścia znajdował się otoczony murem niewielki ogródek, na ogół o powierzchni dwóch domków. Do samego domku wchodziło się z ogródka przez drzwi do usytuowanej w poprzek sieni, z której prowadziły wejścia do poszczególnych pomieszczeń: małej kapliczki, w której eremita mógł odprawić Mszę świętą, celki dziennej i sypialnej, a także drewutni i latryny.

Kościół
Plan Kościoła
W centrum pustelni znajduje się świątynia o prostej, surowej i proporcjonalnej bryle oraz barokowym układzie architektonicznym. Wieża została usytuowana w połowie bocznej elewacji południowej, co dało efekt kościoła klasztornego z wieżą zegarową.

Główne części kościoła to nawa główna, w której znajdował się główny chór zakonny, chór tylni w pomieszczeniu za ołtarzem, dwie kaplice - św. Romualda i i św. Jana Chrzciciela, a także kompleks składający się z zakrystii, konfesjonału i lavabo po prawej stronie oraz kapitularza z lewej.